فرهنگي

ماهنامه هادی

یک عمر زیر سایه خورشید / مصاحبه با حجت الاسلام والمسلمین حاج آقای محقق غزنوی

حاج آقای محقق با تشکر از اینکه فرصت را در اختیار ما گذاشتید از آنجا که حضرت عالی همواره در کنار مرجع عالی مقام  حضرت آیت الله العظمی سید محمد شیرازی (قدس سره )که اینک در آستانه سومین سالگرد ارتحال او قرار داریم بودید به عنوان اولین سوال:

هادی- برجسته ترین و یژگی رفتاری ایشان را بیان کنید؟

بسم الله الرحمن الرحیم   ضمن تشکر از شما و همکاران تان درمجله هادی اجازه بفرمائید قبل از هر چیزی سالگرد ارتحال مرجع عالی قدر نابغه عصر و زمان و نادر دوران حضرت آیت الله العظمی حاج سید محمد شیرازی (قدس سره) را به عالم تشیع مخصوصا به مقلدان و وارادتمندان آن فقید به حوزه های علمیه به ویژه به برادر ارجمندشان حضرت آیت الله العظمی حاج سید صادق شیرازی بیت آن مرحوم و فرزندان آن فقید تسلیت عرض نمایم و به روح بلند و پاکش درود بفرستیم. یکی از و یژگی های رفتاری ایشان تواضع و فروتنی ایشان بود، احترام به هر انسان را بعنوان یک اصل اجتناب ناپذیر در زندگی اخلاقی و برخورد اجتماعی قرارداده بود و شدیدا به آن ملتزم بود به طوری که هر انسان خدمت ایشان می رسید ایشان با اهتمام تحویل می گرفت و با حوصله و صبر به صحبت هاش گوش فرا می داد و برای هر طلبه که خدمت ایشان می رسید تمام قد بلند می شد و احترام می فرمود در یک کلام ایشان در تواضع و فروتنی واقعا کم نظیر بود و بحق می توان با قاطعیت ایشان را بعنوان اسوه اخلاق اسلامی به دنیا معرفی کرد. ویژگی دیگر مرحوم آقا زهد و ساده زیستی ایشان بود در برنامه ها و امور زندگی خویش به حداقل، اکتفا و واقعا از ساده ترین چیز و ارزانترین استفاده می فرمود وضعیت منزل مسکونی آقا همانطور است که بعد از رحلت آقا مورد بازدید زائرین ایشان قرار گرفت و همه مشاهده کردند واقعا از ساده گی فوق العاده برخوردار و فاقد هر گونه لوازم تزینی و حتی وسایل رفاهی بود به طوریکه حیرت و تعجب هر بیننده را برمی انگیخت و اشکهای ارادتمندان را جاری می ساخت. هیچگاه حاضر نمی شد در برابر در خواست و اصرار مریدان و ارادتمندان نسبت به تغییر وضیعت زندگی اش تسلیم شود حتی نسبت به تعمیرات بیرونی و اندرونی سفارش اکید می فرمودند که باید به حداقل، اکتفا شود و راجع به برنامه های لباس و غذا باز هم  مرحوم آقا رضوان الله تعالی علیه از ارزانترین نوع و ساده ترین مواد استفاده می فرمودند حاضر نمی شدند عبای گرانقیمت بدوش بکشند ازساده ترین نوع عبا و قبا که هر طلبه معمولی از آن استفاده می کند استفاده می فرمودند و هکذا نسبت به بقیه مواد و ... در برابر اصرار بعضی ارادتمندان در رابطه با تغییر وضعیت منزل و یا چیزی دیگر همیشه استدلال می فرمودندبه جمله معروف : که انسان تدریجا طاغوت می شود باید از اول جلویش را گرفت. تحقیقا شبیه آنچه را که پیر و مراد اهل معنا و حقیقت اسوه تقوی و فضیلت، عالم، عارف، عبد صالح خدا، حضرت آیت الله العظمی  آقای بهاءالدینی قدس الله نفسه الزکیه در جواب درخواستهای بعضی از دوستان و ارادتمندان مبنی بر تغییر وضعیت امور زندگی از قبیل تغییرات در منزل و غیره با قاطعیت تمام می فرمودند: « ما خودمان نمی خواهیم نه این که وسایل فراهم نیست» زندگانی پر بار و پر معنی این بزرگواران در واقع زینت بخش واژه های از قبیل زهد و بی اعتنایی به دنیا و زرق و برق و زخارف آن است معاشرت با چنین شخصیت ها و مردان الهی است که انسان معانی صحیح کلمات و جملات را بدرستی می فهمد. از ویژگی دیگر حضرت آیت الله العظمی شیراز ی (قدس سره) شریف می توان به برنامه ریزی دقیق ایشان در برنامه های یومیه آن مرحوم اشاره کرد. ایشان واقعا با برنامه ریزی دقیق که داشت از تمام اوقات عمر پر بار و برکتش کمال استفاده و بهره را بردند علی رغم اشتغالات زیاد جنبی و جانبی از قبیل دید و بازدید و جلوس یومیه آن هم در قبل از ظهر و بعداز ظهر و مراجعات پراکنده فراوان به محضر ایشان ، توانستند در حدود 1250 اثر علمی در موضوعات مختلف از خود بجای بگذارند و نام مبارکشان را در ردیف نام های نوابغ علم و تالیف به ثبت برسانند ایشان واقعا بزرگترین خدمات را به مجامع علمی جهان اسلام نمودند آثار علمی بس گران سنگ را به جوامع علمی جهان اسلام حوزه های علمیه جهان به ارمغان آورند که از آن جمله می توان به موسوعه الفقه که واقعا رکورد دار موسوعه ها است اشاره کرد موسوعه الفقه که در حدود 150 جلد می رسد و از ویژگی خاصی برخوردار است. وسعت و کثرت فروع، نوآوری ها و ورود ابواب جدید فقهی قدرت فوق العاده استنباط و استدلال و ذوق مولف این موسوعه را از امتیازات منحصر به فرد برخوردار و در صدر مقام بلند و رفیع عالم موسوعه های علمی قرار داده است. و هکذا بقیه آثار علمی ایشان از قبیل شروح کفایه الاصول و شرح مکاسب و شرح رسائل و تفسیر قرآن کریم در نوع خود کم نظیر و واقعا بزرگترین خدمت به حوزه های علمیه و طلاب محترم و محصلین حوزه ها به شمار می آید. در مقام بیان آمار دقیقی تالیفات ایشان نیستم همان طور که عرض شد ایشان بیش از 1200 جلد کتاب و رساله و جزوه تالیف کرده اند که واقعا در نوع خودش بی نظیر یا کم نظیر هستند علاه بر تالیفات صدها موسسه وهزاران سخنرانی اعم از جلسه های درس و غیره از خود به جا گذاشته اند. با توجه به سوال جناب عالی در مقام بیان ویژگی های کاری ایشان هستم باید گفت این همه توفیقات بعد از عنایت ذات باری تعالی و توجهات حضرت بقیه الله الاعظم روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء، معلول همان برنامه های دقیق ایشان می باشد من موارد ی را دیدم که مرحوم آقا در بدترین شرایط برنامه کاری خود را لغو نمی فرمودند و حتی در سفر باز برنامه تالیف و نوشتنش را اجرا می فرمود.

هادی- ایشان در دیدارهایی که با انجمن ها و تجمعات مخلتف داشتند چه چیز را بیشتر مورد توجه و تاکید قرار می دادند ؟

ایشان معتقد بودند که مسلمانان باید رشد فکری داشته باشند تنها راه پیشرفت و نجات امت اسلامی را در رشد فکری و آگاهی های اسلامی در ابعاد مختلف آن می دانستند لذا اصرار داشتند باید مقدمات این امر مهم فراهم شود و معتقد بودند باید کارهای فرهنگی زیادی انجام داد باید میلیاردها کتاب چاپ و توزیع کرد و به اهل قلم بلکه به هر انسان فرهنگی سفارش اکید داشته که باید کتاب بنویسید به ناشران سفارش می کردند که باید کتاب در حد بالا چاپ کنند. ایجاد انتشارات و کتابخانه و مراکز فرهنگی از موارد دیگر بود که اکیدا سفارش می فرمودند.

هادی- نظر ایشان در مورد افغانستان ، مهاجرین ، انقلاب و آینده افغانستان چه بود؟

قبل از جواب به این سئوال لازم می دانم یک نکته را خدمت تان عرض کنم و آن عبارت است از برسی اجمالی دیدگاه ها و اندیشه های مرحوم آیت الله العظمی شیرازی (قدس سره) در رابطه با جهان اسلام و مسلمانان ازملیت ها و نژادهای مختلف با توجه به وضعیت جغرافیای سیاسی فعلی جهان اسلام، یکی از ویژگی های فکری و اندیشه های بلند ایشان سعی و کوشش مستمر و فعالیت های گوناگون و بی وقفه در احیاء نگهداشتن اصول اسلامی زیر بود: 1- مسلمانان امت واحده هستند 2- اصل اخوت اسلامی (مسلمانان برادرند) ایشان در موارد متعدد در کتاب های شان نسبت به اصل وحدت امت اسلامی با استناد به ایه مبارکه ان هذه امتکم امه واحده واناربکم فاعبدونی سعی بر این داشت تا این حقیقت را در بین مسلمانان زنده نگاه دارند و خوف این داشتندکه این اصل مسلم قرآنی که در وضعیت فعلی جهان اسلام کم رنگ و در حال فراموشی است در جامعه فعلی ما مسلمانان متاسفانه جایگاه ندارد، ازاذهان مسلمانان و حتی اندیشمندان و فرهیخته گان جامعه اسلامی محو گردد. قالب ها و مفاهیم ولو در اذهان هم جایگزین گردد لذا تمام همت را براین گماشته بودندکه این اصول لااقل در اذهان زنده نگاهداشته شود و معتقد بود باید آثار اخوت اسلامی در جامعه مسلمان مصداق پیدا بکند لذا ایشان راجع به افغانستان از این دیدگاه می نگریستند و می فرمودند افغانستان جزء از بلاد اسلامی است و افغانستانی ها هم برادران ماست باید درسختی ها با آنها شریک باشیم و راستی در سالهای گرفتاری افغانستان اهتمام جدی داشت هر مصلحت را که به صلاح افغانستان تشخیص می داد فورا به نیروهای جهادی منتقل می کرد مرتب آقایان افغانستانی را تشویق به جهاد و فعالیت های تبلیغاتی در سطح وسیع و تشویق به کتاب نوشتن می کرد حتی ایشان شخصا دو جزوه در رابطه با افغانستان نوشتند یکی بنام (در تحول اسلامی افغانستان) و جزوه دیگری که آلان اسمش یادم نیست در این جزوات دیدگاه های خود را منعکس فرموده بودند بر مبنای دینی اهتمام ایشان نسبت به افغانستان که ایشان اطلاع واسع از وضع جغرافیایی و اجتماعی و طوایف و منابع طبیعی در افغانستان داشتند بطوری که خیلی از آقایان افغانستانی در خدمت ایشان مشرف می شدند نسبت به بعضی مطالب از اطلاعات وسیع  ایشان بهره مند می شدند. ایشان با توجه به سوابق تاریخی افغانستان به آینده آن خوش بین بودند و می فرمودند آقایان افغانستانی قابلیت کاری شان بسیار خوب و قابل تمجید است و فوق العاده متعهد بود افغانی ، سورانی ، عراقی ، پاکستانی و اهالی بقیه بلاد اسلامی یکسان بود راستی همه را به یک دید نگاه می فرمودند و همه را اهل یک خانواده می پنداشتند ، یعنی دیدگاه( نسبت به این مطالب که عرض شد) فقهی و نظر فتوای ایشان همین بود. نسبت به آینده افغانستان هم خیلی خوش بین بود و در این اواخر(زمان حکومت طالبان) می فرمود به همین زودی ها افغانستان از چنگال طالبان آزاد و در آینده بدست افغانی ها آباد خواهد شد و می فرمودند اینها (طالبان) قابلیت ماندن ندارند و واقعا از آنها متنفر بود.

هادی- رفتار ایشان با کودکان و نوجوانان چگونه بود؟

رفتارشان با کودکان با احترام و توام با مهربانی و لطافت خاصی بود معتقد بود کودکان باید آزاد باشند و نباید با تندی و خشونت با آنها برخورد کرد و دیدگاه خاصی نسبت به نوجوانان داشت می فرموده باید جوانان و نوجوانان را دریابیم نگذاریم غرب و شرق بیایند بچه های ما را از دست ما بگیرند و بر علیه ما تنظیم کنند و از آنها بر ضد دین و اسلام استفاده بکنند لذا همیشه اهتمام خاصی را نسبت به آنها داشت و تشویق می فرمودند که باید هزاران هیئت و انجمن برای زیر پوشش قرار دادن جوانان تاسیس شود و راه توجیه و تربیت صحیح آنها را ضمن حل مشکلات شان از این طریق فراهم شود. سعی عجیب داشت تا جوانان در اولین فرصت جوانی ازدواج کنند و در این راه از هیچ کوششی دریغ نمی ورزید در اولین برخورد با یک نوجوان و جوان این مطلب را مطرح می فرمود. خلاصه ایشان کودکان و نوجوانان و جوانان مسلمانان را سرمایه اصلی بلاد اسلامی می دانستند و بهای خاصی به آنها می دادند

هادی- متشکریم از جناب عالی که در این مصاحبه شرکت فرمودید

من هم از شما و دست اندر کاران مجله هادی تشکر می کنم و برایتان توفیق بیشتر در نشر وبسط فرهنگ اهلبیت (علیهم السلام) از خداوند منان مسئلت دارم

.:بازگشت به لیست:...:بازگشت به لیست:....:بازگشت به صفحه اصلی:.