فرهنگي

ماهنامه هادی

زنان امروز ومنشور زندگی فاطمه (س)/ علی جان محمدی

اشاره:

موضوع نوشتار حاضر بیان درس هائی از اصول زندگانی پر افتخار دخت گرامی پیامبر حضرت زهرا (س) و معرفی آن بانوی آسمانی، به عنوان یک الگوی کامل و جامع تربیت شده در مکتب پیامبر (ص) برای زنان و مردان جوامع اسلامی است. فرهنگ رفتاری حضرت زهرا(س) تنها در محدوده جامعه زنان محصور نبوده بلکه مردان عالم انسانیت نیز خود را وامدار آموزه های جاودان او می دانند. مقاله پیش رو، حاوی مطالبی است که باید زنان و دختران جامعه تشیع با اقتدا به آن حضرت ، آنها را در زندگی فردی، اجتماعی و خانوادگی خودشان پیاده کنند. به نظر می رسد قبل از پرداختن به موضوع مذکور این نکته روشن شود که زنان در پیمودن را کمال و رسیدن به سعادت نهایی از مردان کمتر نیست و مکتب اسلام به آنان شخصیت داده است.

شخصیت اسلامی زنان و نیاز شان به الگو

در زمان جاهلیت بر اساس اعتقاد خرافی مردم آن زمان، زن به عنوان یک موجود وابسته و غیر مستقل تلقی می شد و بالاتر از آن، تولد دخترمایه ننک و عار خانواده، فامیل و بستگان بود. روی این لحاظ موجود بی ارزش تر از زن، درمیان مردم جاهلیت چیزی دیگری نبود. اما همزمان با ظهور اسلام ونزول تعالیم و حیانی و حیات بخش الهی با بعثت نورانی پیامبر گرامی اسلام، این موجودی که درحد پایین ارزش قرار گرفته بود یک مرتبه حیات حقیقی و شخصیت واقعی وارزش نهایی اش را به دست آورد. تولد با برکت حضرت زهرا (س) یکبار دیگر بر عقاید بی اساس جاهلیت خط بطلان کشید و مقام و منزلت زن را به عنوان یک مادر و مربی فرزندان آشکار ساخت. تا آنجایی که قرآن کریم وجود بی همتای زهرا مرضیه (س) را خیر کثیر معرفی کرد: انا اعطیناک الکوثر کوثر آیه 1ـ 3 و به دنبال آن پیامبر عظیم الشان اسلام این دختر را آن قدر گرامی داشت که او را به عنوان ام ابیها یعنی مادر پدر خطاب کرد. براساس آیات قرآن کریم در بسیاری از مسایل و کارها ، زن همطراز با مرد ذکر شده گرچه در بعضی از چیزها بین این دو به حسب ظاهر تفاوت دیده می شود. مانند سهم ارث و یا واگذاری مسولیت خانواده به عهده مرد و مانند اینها. اما این تفاوت ها از نظر موقعیت اجتماعی و شرایط طبیعی آنهاست و از نظر جنبه انسانی و مقامات معنوی میان آن دو در برنامه های اسلام تفاوتی وجود ندارد و هردو مساوی اند و این تساوی حد اقل در سه زمینه قابل توجه آیات است. 1- تساوی ازنظرخلقت: بوجود آمدن زن و مرد ازیک پدر و مادر، خلق شدن از یک نفس، هم جنس بودن و در نهایت مکمل هم بودن آنها نسبت به یکدیگر مضمون آیاتی است که به ترتیب به اینها اشاره دارند: «یاایهاالناس انّاخلقناکم من ذکرو انثی و جعلناکم شعوباً وقبائل لتعارفوا ان اكرمكم عند الله اتقاكم»« حجرات آیه 13» «یاایها الناس اتقواربکم الذی خلقکم من نفس واحدة وخلق منها زوجها» «نسا آیه 1» «الذی خلقکم من نفس واحدة » «اعراف آیه 189» «هنّ لباس لکم وانتم لباس لهنّّ » «بقره آیه 187» 2- تساوی درکیفر وپاداش: قرآن کریم همانگونه که زنان راهمانند مردان، انسان وموجود برترو دارای اختیار می داند. آنان را بطوریکسان مسؤل اعمال وکردار خودش نیز می داند. « من عمل صالحاً کم من ذکرو انثی و هو مؤمن فاولئک ید خلون الجنه »«غافرآیه 40» آیات 40 سوره مؤمن، 97 نحل، 38 مائده و 2نور به این فراز اشاره دارند. 3- تساوی درکسب کمالات وفضائل: درآیات زیادی تصریح شده است که پاداش اخروی و قرب الهی به جنسیت مربوط نیست بلکه به ایمان و عمل مربوط است خواه از طرف مرد باشد یا از طرف زن، به تعبیر شهید مطهری« اسلام درسیرمن الخلق الی الحق و حرکت به سوی خدا هیچ تفاوتی میان زن ومرد قائل نیست. تفاوتی که اسلام قائل است درسیرمن الحق الی الحق، دربازگشت ازحق به سوی مردم وتحمل مسؤلیت پیغمبری است که مرد را برای این کارمناسب دانسته است. پس بنابرآیات 35 احزاب،97 نحل ، 40 غافر، 72 توبه، زنان همانند مردان استعداد و توانایی دارند که اعمال صالح انجام بدهند ومشمول نعمات الهی و وعده حق بشوند. اما نکته قابل توجه در این قسمت این است که انسان فطرتاً کمال خواه و سعادت طلب است ولی ممکن است درپیمودن مسیرتکامل راه گم کند و به مقصود واقعی نرسد از اینجا ست که ضرورت نیاز او به یک الگو و راهنما روشن می شود. لذا قرآن کریم ازمیان مردان، پیامبران را به عنوان الگو و راهنما معرفی کرده است. چنانچه درباره پیامبران فرموده است: لقد کان لکم فی رسول الله اسوه حسنه . احزاب آیه 21. درمقابل عده ی از زنان را نیز به عنوان زنان نمونه دارای فضیلت ذکرکرده است. چنانچه درباره حضرت مریم فرموده است: «یا مریم ان الله اصطفاک و طهرک واصطفیک علی نساء العالمین » «آل عمران 42» درآیات قرآن گرچند به صراحت از فاطمه زهرا(س) اسم برده نشده ولی درآیات مباهله، تطهیر، ذوی القربی سوره هل اتی و کوثرو... به فضایل معنوی وجودی آن حضرت اشاره شده و این بیانگر این است که او اسوه فضیلت وپاکی وایثار ... است. اكنون كه ارزش واقعی زنان دردین اسلام و توانایی آنان درجهت کسب معنویات و فضایل روشن گردید، برزنان لازم است که با فراهم نمودن شرایط و لیاقت، اصول فرهنگ فاطمی را در زندگی خود شان پیاده نموده و آموزه های بلند او را سرلوحه کار و برنامه رفتاری شان قرار دهند.

آئین زندگی حضرت زهرا«س»

صدیقه طاهره(س) بانویی است که تاهنوز تاریخ خلقت جهان مانند او را ندیده است. او کسی است که واسطه خلقت عالم و آدم و تمامی موجودات جهان است. این معنی درحدیث قدسی که توسط جابرعبدالله انصاری نقل شده بدست می آید که رسول خدا(ص) فرمود: خداوند تعالی فرمود: «یا احمد لولاک لما خلقت الا فلاک ولولاعلی لما خلقتک ولولافاطمه لما خلقتکما» ای احمد! اگرتونبودی افلاک وجهان را خلق نمی کردم واگرعلی نبود تو را نمی آفریدم و اگرفاطمه نبود علی را خلق نمی کردم. دراین حدیث پیامبر واسطه خلقت جهان و علی واسطه خلقت پیامبراست اما فاطمه زهراس واسطه خلقت پیامبر و علی است که درحقیقت فاطمه واسطه خلقت جهان است. بنابراین؛ سخن گفتن ازمقام معنوی این محبوبه خدا و شمردن اصول زندگانی اوکارآسانی نیست. اما ازآنجایی که جامعه ما یک جامعه ولایی و ولایت مدار و عاشق فرهنگ اهل بیت (ع)است، برتمام ما فرض است که آموزه ها واصول حاکم برزندگی ائمه مخصوصاً حضرت زهرا(س) را بدانیم و آن هارا درمتن زندگی روزمره خود پیاده کنیم. وقتی انسان ایام زندگانی کوتاه و درعین حال سراسر افتخار آن حضرت را مطالعه می کند، اصول زیادی را مشاهده می کند که نوشتن همه آنها بطور تفصیل ازعهده این مقاله خارج است. دراین نوشتارسعی برآن است که اصول مهم و کاربردی زندگی آن مخدره را که مورد نیازجامعه امروز ما است بطور فهرست وار بیان کنیم.

الف: آئین زندگی حضرت زهرا قبل از ازدواج

باتوجه به جامعه امروزی، معمولا دختر خانواده قبل از ازدواج و تاهنگامی که درخانه پدر است، نقش های قابل توجه را درخانواده ندارد و سرگرم درس و کسب مدارج علمی و فرهنگی و هنری است و شاید جامعه زمان پیامبر نیز چنین بوده است منتها مدل سرگرمی و کسب مو قعیت متفاوت است. با دقت در روش زندگی حضرت زهرا (س) می بینیم که قبل از ازدواج و درخانه پدر دارای بهترین سیره و روش بوده است مانند کمک در امور خانه، توجه به عبادت خداوند، عفت و پاک دامنی و رعایت حجاب و بسیاری از ارزش های دیگر که واقعا برای دختران جوان امروز درس و الگو است که یکی از آنها مشورت در امر ازدواج و رعایت نظر پدر است. ازدواج یکی از امور مهم و دستور اسلام است که لازم است پسران و دختران جوان با مشورت و تبادل افکار پدر و مادر آگاهانه دراین مسیر قدم بردارند و همسر آینده خودش را انتخاب نمایند. پیامبر گرامی اسلام(ص) این اصل تربیتی را به دقت رعایت می کرد و به امت اسلامی سفارشی فرمود تا از ظلم و ستم دوران جاهلیت بدور باشند و والدین بدون مشورت و رضایت فرزندان در امر ازدواج آنان اقدام نکنند. این سیره را عملا ازخود پیامبربیاموزیم که نسبت به ازدواج دخترش با او مشورت کرد و فرمود: دخترم فاطمه! پسر عمویت علی(ع) ازتو خواستگاری نموده است پاسخ تو چیست؟ فاطمه(س) به پدر احترام کرد و فرمود: نظر شما چه می باشد؟ پیامبر فرمود: خدا ازآسمان به این امر اجازه فرمود. فاطمه (س) درحالی که تبسم برلب داشت پاسخ داد: «رضیتٌ بما رضی الله و رسوله» خوشنودم به آنچه که خدا و پیامبر او برای من رضایت داده اند. این نکته قابل توجه است که پدر و مادر دو رکن اصلی برای فرزندان جوان خود هستند. جوانان درجوانی اسیر عشق های خیالی و چه بسا سر گردان و دچارحیرت می شوند و در این مقطع به خوبی نمی توانند مصلحت واقعی خود شان را بسنجند تا دنبال آن حرکت کنند اما اگر با مشورت و نظر خواهی از والدین به ازدواج اقدام نمایند بدون شک موفق خواهند بود زیرا والدین دلسوز ترین افراد به جوانان است لذا در این امر هیچگونه تلاشی را در انتخاب همسر لایق برای جوانش فروگذار نمی کنند. بنابراین جوانان در امر ازدواج نظریات والدین را نادیده نگیرندکه نا خواسته به مشکلی گرفتار شوند. و این درس را از سیره فاطمه زهرا(س) بگیرند، آنگاه که رسول خدا در ازدواج دخترش باعلی (ع)، با فاطمه مشورت کرد با دیده احترام نظر پدر را پذیرفت وطبق حدیث دیگر عرض کرد:« یا رسول الله انت اولی بما تری » ای رسول خدا ! تو ازمن سزاوارتری (که اظهارنظرکنی). البته این را فراموش نکنیم که پسر یا دختری که قصد ازدواج دارند با معیار ها و ملاک های اسلامی همسر آینده خود را انتخاب نمایند و در حین مشورت این معیار را مد نظر داشته باشند.«اصل مشورت و رعایت نظر پدر» یکی از اصولی است که درسیره حضرت فاطمه(س) دیده می شود و به خاطر اهمیت آن دراین جا فقط به همین مطلب اشاره شد.

ب: آئین زندگی حضرت زهرا بعد از ازدواج

مدل رفتاری وآئین نامه زندگی حضرت فاطمه(س) بعد از ازوداج فراوان است در این قسمت نیزمهمترین آنها مورد توجه قرار داده می شود.

1- اهمیت دادن به تربیت فرزند

هدف از تشکیل زندگی خانوادگی فقط خوردن و خوابیدن و جمع کردن اموال دنیا نیست. بلکه هدف مهم تکثیر و بقاء نسل انسان است که والدین بخواهند فرزندان خوب وموثردرجامعه و با فضیلت وکمال تحویل جهان انسانیت نمایند. وظیفه سنگین تربیت شایسته آن ها را در پرتو دستورات اسلام دارند. زندگی اگر چه از نظر مادی ساده باشد می تواند از نظر تربیتی و معنوی ایده آل باشد و لباس تقوا برای فرزندان با اهمیت تراز لباس ظاهر و لباس بدن است. یکی از اصول حاکم بر زندگی حضرت زهرا(س) دقت در تربیت فرزندان وتحمل همه مشقت های لازم برای ارائه بهترین انسان ها به جامعه بوده است. نتیجه این زندگی مقدس فرزندانی همچون حسن و حسین(ع) و زینب و ام گلثوم(س) می باشند. امیر مومنان(ع) درنهج البلاغه راجع به حقوق کودک بر والدین می فرماید: و حق الوالد علی الوالد ان یحسن اسمه و یحسن ادبه و یعلمه القرآن. حق فرزنند برپدر آن است که نام نیکو برایش انتخاب نماید و او را به آداب اسلامی آراسته گرداند و قرآن را به او بیاموزد. این کلام امیر امومنین در مورد فرزندانش مصداق عینی یافت و آن حضرت با فاطمه زهرا به وجه احسن حق فرزندانش را ادا نمودند. وقتي انسان، تاریخ زندگانی حضرت زهرا را می خواند منطق رفتار و تربیتی او را نسبت به کودکان این گونه می بیند: پرورش حس خداجویی وخداپرستی درکودکان، ترحم و برخورد مشفقانه، دقت درسلامتی، بازی باآنان، رعایت عدالت ومساوات بین آنان، ایجاد روحیه انفاق و بخشش، مأنوس نمودن آنان را با مسجد و نماز، تعلیم مردم دوستی و رعایت حال همسایگان... این ها آموزه های است که هر فردی از پدر و مادر،آن رادرمورد تربیت فرزندان شان به کار می گیرند. این آموزه ها نمونه های تاریخی و داستانی دارد که به خاطر رعایت اختصار از ذکرآن ها خود داری می شود.

2- اطاعت از شوهر

خانواده یکی از اعضاء جامعه و اجتماع است. رعایت حقوق متقابل خانوادگی باعث می شود که در اجتماع بالاترین فرهنگ نهادینه شود. به همین جهت است که اسلام برای تحکیم پیوند خانواده اصول و مقرراتی را بین زن و شوهر وضع نموده که بارعایت آن خانواده مفهوم اصلی اش رامی یابد. یکی از آن اصول، معاشرت نیکو و اطاعت زن از شوهر است که درآیات ذیل این گونه بیان شده است. «یاایهاالذین آمنوا...وعاشروهن باالمعروف» «نساء آیه 19» «الرجال قوامون علی النسآء » «نساء آیه 34» سرپرستی خانواده نکته ایست که آیه دوم روی آن تأکید می کند. حضرت زهرا(س) به عنوان یک زن نمونه، عملا این آموزه دینی را در زندگی اش به بشریت آموخت، که به دو نمونه آن اشاره می شود. الف- روزی امام علی (ع) وارد منزل شد فرمود: فاطمه جان خلیفه «عمر» پشت درب خانه منتظر اجازه ورود می باشند تا نظرشما چه باشد؛ حضرت زهرا(س) فرمود: علی جان! خانه، خانه توست ومن همسر تو می باشم هرآن چه می خواهی انجام بده. ب- نمونه دیگری که خلیفه دوم برای بیعت گرفتن از علی(ع) درمسجد پیامبربا شمشیر برهنه بالاسرعلی(ع) ایستاده بود وآن حضرت را تهدید می کرد حضرت زهرا فرمود: اگردست از علی برنمی دارید باموی پریشان و گریبان چاک زده کنارقبرپدرم می روم و شما را نفرین می کنم. سپس دست حسنین راگرفت تاکنار قبر پیامبر برود، علی (ع) به سلمان فرمود: فاطمه را برگردان گویامی بینم اطراف مدینه به لرزه درآمده است و اگر نفرین کند برای مردم باقی نمی ماند.سلمان پیام علی را به فاطمه رساند. وقتی زهرا(س) پیام شنید فرمود:« اذا ارجع واخبر واسمع له واطیع» حال می روم وصبرمی کنم وسخن اورا می پذیرم و از او اطاعت می کنم. اطاعت حضرت زهرا در وصیت او به علی (ع) که دربستر بیماری است مورد تأیید امیرمومنان قرار گرفت. آن گاه که به علی (ع) فرمود: ای پسر عم! هیچ وقت مرا درغگو وخیانت کار ندیده ای و درزمانی که بامن زندگی کردی با تو مخالفت نکرده ام حضرت فرمود: پناه برخداوند توعالم تربه خدا و نیکوکارتر و پرهیزگارتر و گرامی تر و ترسان تر از خدایی از این که من تو را به نافرمانی ازخودسرزنش کنم.

3- رعایت حال اقتصادی

صبح یکی از روز ها امام علی (ع) از فاطمه (س) برای رفع گرسنگی غذایی طلب نمود،زهرا گفت: دو روز است که چیزی نخورده ام و هرچه درخانه بود برای شما و فرزندان آوردم. علی فرمود: چرا از این امر مرا آگاه نکردی تا دنبال تهیه غذا بروم؟ زهرا پاسخ داد: ای ابا الحسن از خدای خود شرم کردم چیزی را که تو برآن قدرت نداری ازتو درخواست نمایم. درحدیث جالب دیگر اسماء بنت عمیس نقل می کند رسول خدا (ص) درب خانه فاطمه را کوبید فرمود: حسن وحسین من کجا هستند؟ فاطمه عرض کرد: امروز در حالی صبح کردیم که در خانه چیزی نبود تا رفع گرسنگی نمانیم و ما در هر حال خدای بزرگ را سپاس گذاریم. در اسلام ، تهیه ما محتاج یک زندگی از قبیل مسکن، لباس وخوراک به عهده مرد است عوامل رشد اقتصادی خانواده دو چیز است : الف- حاکمیت روح قناعت، زهد وعدم اسراف وتقاضا نکردن زن ازشوهر، چیزی را که درتوان و طاقت او نباشد. ب- کوشش و تلاش همه افراد خانواده درمحدوده معین خودش، که تلاش دایمی مرد درکار بیرون از خانه و نگهداری زن در داخل خانه این عامل را محقق می سازد. باتوجه به این دو نمونه، این برنامه درخانه علی(ع) مورد اجرا قرار گرفت، گذشت وفداکاری حضرت فاطمه (س) تاآنجا ست که نه تنها ازفقر اقتصادی به کسی شکایت نمی کند بلکه خداوند را براین حالت شکر گزاری می کند. از این بالاترخودش نیز درتحصیل معاش قدم می گذارد برای کمک به وضع زندگی پشم می ریسند تا ازمحل درآمدآن کمک هزینه برای زندگی فراهم شود و حتی شد لباسش را به علی (ع) داد تا آن را فروخته و پولش را صرف مخارج زندگی کند. این گونه قضایا در زندگی پرافتخارحضرت زهرا برای زنان بهترین درس ایثار و فداکاری و تحمل مشکلات زندگی را می دهد. زنانی که داعیه پیروی از حضرت زهرا (س) را دارند این گونه رفتار کنند. نه اینکه هر روز و هر لحظه ناداری و مشکلات را بر رُخ شوهر بکشد. توجه به یک داستان دیگر بالا ترین ادب و اوج ایثار حضرت زهرا را نشان می دهد وآن این که امام علی (ع) باغ خود را به 12 هزار درهم فروخت و همه پول آن را بین فقرا تقسیم کرد و به خانه باز گشت. طبیعتا درچنین موقعیتی افراد خانواده چشم انتظار غذای خوب ومیوه ...است. فاطمه پرسید؟ غذای امروزما چه شد؟ امام برای تهیه غذا از منزل بیرون رفت اما فاطمه خیلی ناراحت شد که چرا این چنین برخورد کرد. آنگاه فرمود: فانی استغفرالله و لا اعود ابدا. من از خدا آمرزش می طلبم و دیگر این رفتار را تکرار نخواهم کرد. بنابر این، ملاحظه شرایط اقتصادی که ایثار و فداکاری و مشارکت درامور زندگی حضرت زهرا را به نمایش می گذارد از آموزه های بلند مکتب اوست.

4- ساده زیستی

دردنیای امروز تجمل گرایی و مد پرستی یکی از بزرگترین مواردی است که افراد خانواده را در اجتماع به کام خود فرو برده است گویا این که زندگی تجملی و پرزرق وبرق نشانگر متمدن بودن مردم است لذا می بینیم پدران ومادران دخترشان را به کسانی که فقیر اند و مطابق مد روز زندگی ندارند حاضر نیستند به ازدواج بدهند. و یا اینکه می بینیم همسرخانواده برای زینت و لباس روز، همسرش را وادارمی کند که حتما خواسته ها او را برآورده سازد و الا بحث طلاق وجدایی را پیش می کشند و متوجه نیستند که دستورات اسلامی دراین زمینه چیست؟ وآیاشوهرقادر است که خواسته های او را تأمین کند یانه؟ طبق اسناد تاریخی یکی از اصول حاکم برزندگی فاطمه زهرا (س) اصل سادگی و رعایت قناعت و زهد و بی رغبتی به دنیا است. اگر بخواهیم عمق این اصل را درک کنیم باید به چند مورد از مقطع زندگی حضرت توجه کنیم. 1- حضرت زهرا درابتدای عروسی زندگی شان را درخانه اجاره ای آغاز کردند که ماه های اول در خانه یکی از انصار وسپس درخانه حارثه بن نعمان زندگی کردند که بعدا در کنار خانه پیامبر(ص) منزلی را ساختند. 2- جهزیه حضرت زهرا خیلی مختصر و اندک بود. که درکتب های تاریخی نقل شده ولی باآن هم حضرت زهرا از حضور پدرخواست : مهریه مرا درهم و دینار قرار نده بلکه از خدا بخواه تا مهریه من شفاعت کردن از گناهکاران امت اسلامی باشد. 3- ساده پوشی و ساده زیستی حضرت زهرا س : سلمان فارسی می گوید: روزی حضرت فاطمه (س) را دیدم که چادر وصله دار و ساده برسر داشت درشگفتی ماندم و گفتم: عجبا! دختران پادشاهان ایران و قیصر و روم بر کرسی های طلایی می نیشینند و پارچه ها ی زربفت برتن می کنند اما دختر رسول خدا نه چادر گران قیمت برسر دارد و نه لباس های زیبا!! حضرت فاطمه پاسخ داد: ای سلمان! خداوند بزرگ لباس های زینتی و تخت های طلایی را برای ما در روز قیامت ذخیره کرده است. درموقعی دیگرپیامبر (ص) وارد منزل فاطمه شد دخترش درحال آسیاب کردن گندم دید به او فرمود: تلخی های دنیا را به یاد شیرینی و سعادت بهشت برخود گوارا ساز. فاطمه عرض کرد: یارسول الله « الحمد الله علی نعمائه و الشکرلله علی آلائه» ای رسول خدا خداوند را دربرابر نعمت بیکران او سپاس گزارم. آنگاه این آیه نازل شد « ولسوف یعطیک ربک فترضی.

5- محبت وهمياري و اطاعت خداوند

محبت، مهربانی وهمدردی ازجمله چیز های است که به کاربستن آن در زندگی مشترک کانون خانواده را منسجم نگه می دارد. اما لازم است كه اينها درمسیر خودش ودرجای خودش پیاده شود. در دین اسلام محبت و مهربانی و همدردی مورد امضا است که منشأ تقوا وپرهیز گاری و اطاعت ازخدا باشد. این نکته بسیارمهم است که افراد خانواده توجه ویژه به آن داشته باشند. اگر دیده شود شوهر و یا فرزندان به عادات بد خو گرفته اند ویا به عبارت دیگر در شرایط فعلی معتاد به مواد مخدر شده اند، رفتارو محبت همسر در بر گرداندن آن ها از این مسیر خیلی نقش دارد. فرد معتادی که درخانه ببیند از طرف همسر یا فرزندان یا اقاریب او ابراز محبت نمی شود و احساس می کند هرلحظه به انزوا کشیده می شود. اگراز مرز انسانیت نگذشته باشد فورا به خود می آید و متوجه علت اساسی(مضربودن مواد مخدر) خواهد شد و سعی می کند باترک این عادت، خود را هم سنخ خانواده نماید. ولی اگر فرد با اینکه معتاد است و هر روز دارد سقوط می کند، خانواده نسبت به او محبت نمایددر واقع این محبت یک نوع کمک کردن به اوست تا ازجاده انسانیت خارج شود و این محبت هیچ ارزشی ندارد. بنا براین محبت بین طرفین باید باعث ایجاد تقوا و صداقت شود و این نکته را دختران و پسران جوان قبل از انتخاب همسربه عنوان یک ملاک بداند که همسری انتخاب نماید که درآینده یار او در اطا عت خدا و زندگی شان براساس تقوا با شد و این درس بزرگ را حضرت زهرا (س) در جمله ی از فرمایشاتش بیان کرده است. که پیامبر اسلام پس از مراسم عروسی ابتدا از علی (ع) پرسید: همسرت فاطمه را چگونه یافتی؟ حضرت پاسخ داد: نعم العون علی طاعه الله فاطمه یاور خوب برای اطاعت الهی است و از فاطمه پرسید علی چگونه یافتی؟ عرض کرد : خیر بعل بهترین شوهر

6- عفت و حجاب

اصل حجاب و پوشاندن بدن از نامحرم یکی از وظایف دینی برای یک زن مسلمان به شمار می رود و آیات قرآن براین مطلب تصریح می کنند از این آیه است: یا ایها النبی قل لازواجک و بناتک و نساء المومنین یدنین علیهن من جلابیهن ذالک ادنی ان یعرفن فلا یوذین و کان الله غفورا رحیما) احزاب 59 این پیامبر به همسران و دخترانت وزنان مومن بگو جلباب ها (روسری های بلند) خود را بر خویش فرو افگنند این کار برای این است که به عفاف و نجابت شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند. یکی از پیام های صریح زندگی حضرت فاطمه (س) اهمیت دادن به حجاب و پوشش در حد فوق العاده است که به چند نمونه اشاره می شود: مردی نابینا پس از اجازه گرفتن وارد منزل امام علی( ع) گردید، پیامبر(ص) مشاهده کرد که حضرت زهرا (س) بر خاست فرمود: دخترم! این مرد نابیناست. پاسخ داد: ان لم یکن یرانی فانی اراه و هو یشم الریح. اگر او مرا نمی بیند من او را می بینم. اگرچه او نمی بیند اما بوی زن را استشمام می کند. پیامبر بعد از شیندن این کلمات فرمود: شهادت می دهم که تو پاره تن من هستی . امام علی (ع) می فرماید: خدمت پیامبرگرامی اسلام بودیم، آن حضرت پرسید: چه چیزی برای زنان نیکو و روا است؟ فاطمه پاسخ داد: «خیرللنساء ان لایرین الرجال ولایراهن الرجال» برای زنان نیکو است [بدون ضرورت] مردان نا محرم را نبینند و نامحرمان نیز او را ننگرند. فاطمه زهرا(س) می خواهد که بانوان امت اسلامی، چون فرشته پاک و آزاده باشند نه همانند بردگان در اسارت نفس و شیطان! و می خواهد که زنان جهان قدرگوهر و جودی خود را بشناسند و درقلب تاریخ نور افشانی کنند نه اینکه مانند زنان غرب ارزش و جمال آنها دست آویز هرسودجویی در ویترین مغازه ها به نمایش گذاشته شود. چنانچه زن از زیبایی خود پاسداری نکند و خود را در معرض دید هر نامحرمی قرار دهد نه خود روی سعادت را می بیند و نه مرد طعم آرامش را می چشد و نه اجتماع امنیت را احساس می کند. اسلام زن را همچون گلی می داند که باید از آفت ها حفظ شود تا مایه طراوت و نشاط خانواده و منشأ حیات جامعه باشند، نه اینکه درمعرض نگاه های مسموم و مقاصد شوم پرپر شود.

سخن آخر

الگوپذیری ونیاز به الگو و سرمشق یکی از ضروریات تربیتی همه انسان ها است، باتوجه به منابع اسلامی، پیامبران عظیم الهی مانند: حضرت نوح، ابراهیم، موسی، عیسی، وسایرپیامبران ازمیان مردان، و حضرت مریم، مادرموسی، مادرعیسی، آسیه زن فرعون، خدیجه فاطمه زهرا(س) ازمیان زنان بعنوان بهترین الگو های جامع معرفی شده است. قرآن کریم از پیامبر اسلام، به «اسوة حسنه» تعبیرکرده است. حضرت زهرا(س) که از و جود پیامبر است استمرار همان اسوة حسنه قرآنی است. شعاع وجود پیامبر(ص) آن چنان دروجود نازنین فاطمه تبلور یافته است تا آنجا که همه امامان از نسل خودش او را الگو قرار داده اند. که امام حسن عسکری می فرماید: «نحن حجة الله علی الخلق و فاطمة حجة علینا» ما [امامان معصوم] حجت خداوند برمردمان هستیم و فاطمه حجت [خدا] برما می باشد. اسوه بودن فاطمه (س) چنان دراوج یگانگی است که مولای عدل گستر ما حضرت مهدی(عج) درضمن یکی از نامه هایش فرموده است: «و فی ابنه رسول الله لی اسوة حسنه» همانا در دختر رسول خدا برای من الگوی شایسته وجود دارد. در یک کلام باید گفت: فاطمه(س) الگوی مکتب اسلام است او در دوران عمرکوتاهش بهترین درس ها را در مکتبش پایه گذاری نمود. در این نوشتار نمونه ها ی از مدل رفتاری و اصول زندگانی فاطمه(س) به قدر توان بیان گردید. به این امید که دختران و زنان جامعه اسلامی با توجه به این نکات شخصیت متعالی انسانی خودش را فراموش نکنند. عفت و پاکدامنی، رعایت حجاب اسلامی، توجه به خدا، خانه داری صحیح، فداکاری، تحمل مشکلات خانه و راز داری، تربیت فرزندان صالح، قناعت و زهد، پرهیز از تجمل گرایی، پیشه کردن تقوا و ده ها ارزش های دیگر است که به زن شخصیت و معنویت می بخشد. نویسنده مقاله از اینکه نتوانسته است دراین مجال اندک حق مطلب را ادا کند از پیشگاه این مادر معنوی وهمه ی خوانندگان عفو و بخشش می طلبد به این امید که همه ما از شفاعت آن شفیعه روز جزا بهرمند شویم . اللهم صل علی فاطمه و ابیها و بعلها وبینها و السر المستودع فیها بعد و ما احاط به علمک.

پی نوشتها:

1 - نظام حقوق زن دراسلام ،مرتضی مطهری، ص116. 2 - فرهنگ فاطمیه، مهدی نیلی پور، ص253. 3- فرهنگ سخنان فاطمه زهرا، محمد دشتی، ص18،ح 8. 4 - همان، ح 9. 5 - نهج البلاغه، فیض الاسلام، کلمات قصار 391. 6 - جلوه های رفتاری حضرت زهرا، عذرا انصاری. 7 - فرهنگ سخنان فاطمه، ص11، ح3. 8 - همان، ص109، ح72-73. 9 - کشف الغمه، عیسی اردبیلی، ج1، ص191. 10 - بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 43، ص60. 11 - فرهنگ سخنان فاطمه، ص220، ح189. 12 - فرهنگ فاطمیه، ص513. 13 - فرهنگ سخنان فاطمه زهرا، ص10، ح2. 14 - فاطمه الزهرا بهجة قلب المصطفی، احمد رحمانی همدانی، ص 477. 15 - فرهنگ سخنان فاطمه ، محمد دشتی ، ص239، ح213. 16 - بحار الانوار، ج303، ح61. 17 - جلاء العیون، سید عبدالله شیر، ص154. 18 - مناقب آل ابیطالب، ابن شهر آشوب، ج 3، ص 356. 19 - فرهنگ سخنان فاطمه زهرا، ص61، ح50. 20 - همان، ص180،ح53. 21 - سوره احزاب، 21. 22 - تفسیرا طبیب البیان، عبدالحسین طیب، ج13، ص225. 23 - بحارالانوار، ج53، ص180.

.:بازگشت به لیست:...:بازگشت به لیست:....:بازگشت به صفحه اصلی:.